६.५५.९०

तान्दृष्ट्वा निर्धूतान्रामो रुष्टोऽयमिति राक्षसः ।
समुत्पपात वेगेन धनुरुत्तममाददे ॥

अन्वयः

रामः Rama, निर्धुतान् shaken off, तान् them, दृष्टवा seeing, अयम् that, दुष्टःइति thus seeing, राक्षसम् towards Rakshasa, वेगेन at speed, समुत्पपात took out, उत्तमम् the best, धनुः bow, आददे went towards.

M N Dutt

Rāghava seeing them shaken, and concluding the Rāksasa to be wroth, furiously sprang forward, taking his bow.

Summary

Seeing the Vanaras shaken, Rama went towards the Rakshasa instantly and took out his best bow.

पदच्छेदः

तान्तद् (२.३)
दृष्ट्वादृष्ट्वा (√दृश् + क्त्वा)
निर्धूतान्निर्धूत (√निः-धू + क्त, २.३)
रामोराम (१.१)
रुष्टोरुष्ट (√रुष् + क्त, १.१)
ऽयम्इदम् (१.१)
इतिइति (अव्ययः)
राक्षसःराक्षस (१.१)
समुत्पपातसमुत्पपात (√समुत्-पत् लिट् प्र.पु. एक.)
वेगेनवेग (३.१)
धनुर्धनुस् (२.१)
उत्तमम्उत्तम (२.१)
आददेआददे (√आ-दा लिट् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

ता न्दृ ष्ट्वा नि र्धू ता न्रा मो
रु ष्टोऽयमिति राक्ष सः
मुत्प पा वे गे
नु रुत्त मा दे