६.५६.१२

राज्येन नास्ति मे कार्यं किं करिष्यामि सीतया ।
कुम्भकर्णविहीनस्य जीविते नास्ति मे रतिः ॥

अन्वयः

मे my, राज्येन kingdom, कार्यम् purpose, नास्ति not, सीतया Sita, किंकरिष्यामि What will I do, कुम्भकर्णविहीनस्य Kumbhakarna's death, मे I, जीविते life, मतिः mind, नास्ति lost.

M N Dutt

I have nothing to do with empire. And what shall I do with Sītā? And deprived of Kumbhakarma, I do not even wish to live.

Summary

"I have no purpose with the kingdom. What will I do with Sita? I have lost my life and mind with Kumbhakarna's death."

पदच्छेदः

राज्येनराज्य (३.१)
नास्ति (अव्ययः)–अस्ति (√अस् लट् प्र.पु. एक.)
मेमद् (६.१)
कार्यंकार्य (१.१)
किं (२.१)
करिष्यामिकरिष्यामि (√कृ लृट् उ.पु. )
सीतयासीता (३.१)
कुम्भकर्णविहीनस्यकुम्भकर्ण–विहीन (√वि-हा + क्त, ६.१)
जीवितेजीवित (७.१)
नास्ति (अव्ययः)–अस्ति (√अस् लट् प्र.पु. एक.)
मेमद् (६.१)
रतिःरति (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

रा ज्ये नास्ति मे का र्यं
किं रि ष्यामि सी या
कुम्भर्णवि हीस्य
जीवि ते नास्ति मे तिः