अन्वयः

महात्मानः huge gigantic, हरयोऽपि Vanaras also, हस्त्यश्वरथसम्भाधम् groups of elephants, horses and chariots, किङ्किणीशतनादितम् sounds of hundreds of bells of the chariots, नीलजीमूतसङ्काशम् like group of dark clouds, समुद्यतमहायुधम् with huge weapons, सर्वतः all, दीप्तानलरविप्रख्यैः glowing like fire and Sun, नैरृतैः Rakshasas, वृतम् surrounded, राक्षसम् Rakshasas, बलम् army, ददृशुः saw.

M N Dutt

The high souled monkeys also saw that mighty host of Räkşasas thronging with elephants, horses and cars, and ringing with hundreds of bell-lets; resembling dark-blue clouds; upraising mighty arms; and environed on all sides by Naiſtas resembling flaming fire.

Summary

The huge monkeys also saw groups of elephants, horses and chariots and heard hundreds of bells of the chariots and Rakshasas all over like groups of dark clouds with huge weapons glowing like fire and Sun surrounded by Rakshasa army.

पदच्छेदः

नीलजीमूतसंकाशं	नील–जीमूत–संकाश (२.१)
समुद्यतमहायुधम्	समुद्यत (√समुत्-यम् + क्त)–महत्–आयुध (२.१)
दीप्तानलरविप्रख्यैर्	दीप्त (√दीप् + क्त)–अनल–रवि–प्रख्या (३.३)
नैरृतैः	नैरृत (३.३)
सर्वतो	सर्वतस् (अव्ययः)
वृतम्	वृत (√वृ + क्त, २.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
नी	ल	जी	मू	त	सं	का	शं
स	मु	द्य	त	म	हा	यु	धम्
दी	प्ता	न	ल	र	वि	प्र	ख्यै
र्नै	रृ	तैः	स	र्व	तो	वृ	तम्