६.५७.५५

छिन्नवर्मतनुत्राणा राक्षसा वानरैर्हताः ।
रुधिरं प्रस्रुतास्तत्र रससारमिव द्रुमाः ॥

अन्वयः

वानरैः Vanaras, हताः killed, राक्षसाः Rakshasas, छिन्नवर्णतनुत्राणाः shields and weapons broken, द्रुमाः trees, रससारम् sap exudes from stem, तत्र there, रुधिरम् blood, प्रसृताः flowed.

M N Dutt

The Rākşasas, slain by the monkeys, having their mail and defence for the body rent, bled like to trees exuding sap.

Summary

The Rakshasas killed by Vanaras, their shields and weapons broken, blood flowed from their limbs just as sap exudes from broken trees.

पदच्छेदः

छिन्नवर्मतनुत्राणाछिन्न (√छिद् + क्त)–वर्मन्–तनु–त्राण (१.३)
राक्षसाराक्षस (१.३)
वानरैर्वानर (३.३)
हताःहत (√हन् + क्त, १.३)
रुधिरंरुधिर (२.१)
प्रस्रुतास्तत्रप्रस्रुत (√प्र-स्रु + क्त, १.३)–तत्र (अव्ययः)
रससारम्रस–सार (२.१)
इवइव (अव्ययः)
द्रुमाःद्रुम (१.३)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

छिन्नर्म नु त्रा णा
राक्ष सा वा रैर्ह ताः
रुधि रं प्रस्रु ता स्तत्र
सामिद्रु माः