६.५७.५८

विकीर्णैः पर्वताग्रैश्च द्रुमैश्छिन्नैश्च संयुगे ।
हतैश्च कपिरक्षोभिर्दुर्गमा वसुधाभवत् ॥

अन्वयः

संयुगे in combat, तैः they, पर्वत mountains चिनैः broken, द्रुमैः trees, हतैः killed, कपिरक्षोभिः च Vanaras and Rakshasas, विकीर्णै covered, वसुधा earth, दुर्गमा difficult to tread, अभवत् seemed.

M N Dutt

In that encounter the earth became impassable, having been scattered with crags baffled and severed trees and (warriors) slain by monkeys and Rākṣasa.

Summary

The battlefield, covered with broken trees and mountains, fallen vanaras and rakshasas, seemed difficult to tread on ground.

पदच्छेदः

विकीर्णैःविकीर्ण (√वि-कृ + क्त, ३.३)
पर्वताग्रैश्चपर्वत–अग्र (३.३)–च (अव्ययः)
द्रुमैश्छिन्नैश्चद्रुम (३.३)–छिन्न (√छिद् + क्त, ३.३)–च (अव्ययः)
संयुगेसंयुग (७.१)
हतैश्चहत (√हन् + क्त, ३.३)–च (अव्ययः)
कपिरक्षोभिर्कपि–रक्षस् (३.३)
दुर्गमादुर्गम (१.१)
वसुधाभवत्वसुधा (१.१)–अभवत् (√भू लङ् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

वि की र्णैःर्व ता ग्रैश्च
द्रु मै श्छि न्नैश्च संयु गे
तैश्चपि क्षोभि
र्दुर्ग मासु धा वत्