६.५७.८

श्रुत्वा त्रिशिरसो वाक्यं रावणो राक्षसाधिपः ।
पुनर्जातमिवात्मानं मन्यते कालचोदितः ॥

अन्वयः

राक्षसाधिपः King of Rakshasas, रावणः Ravana, त्रिशिरसः Trisira's, वाक्यम् words, श्रुत्वा hearing, कालचोदितः impelled by destiny, आत्मानम् himself, पुनः again, जातम् इव as if born again, मन्यते thought.

M N Dutt

Hearing Triſiras words Rāvana-lord of Rākşasas-urged on by fate, considered himself as having regained his life.

Summary

Ravana, the king of Rakshasas, hearing Trisira's words thought that impelled by destiny that he was reborn.

पदच्छेदः

श्रुत्वाश्रुत्वा (√श्रु + क्त्वा)
त्रिशिरसोत्रिशिरस् (६.१)
वाक्यंवाक्य (२.१)
रावणोरावण (१.१)
राक्षसाधिपःराक्षस–अधिप (१.१)
पुनर्पुनर् (अव्ययः)
जातम्जात (√जन् + क्त, २.१)
इवात्मानंइव (अव्ययः)–आत्मन् (२.१)
मन्यतेमन्यते (√मन् लट् प्र.पु. एक.)
कालचोदितःकाल–चोदित (√चोदय् + क्त, १.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

श्रु त्वात्रिशि सो वा क्यं
रा णो राक्ष साधि पः
पु र्जामि वा त्मा नं
न्य ते का चोदि तः