६.५८.२४

स मुष्टिनिष्पिष्टविकीर्णमूर्धा; निर्वान्तदन्ताक्षिविलम्बिजिह्वः ।
देवान्तको राक्षसराजसूनु;र्गतासुरुर्व्यां सहसा पपात ॥

अन्वयः

मुष्टिनिष्पिष्टविभिन्नमूर्धा skull shattered by the blow, निर्वान्तदन्ताक्षिविलम्बिजिव्वाः teeth, eyes and tongue forced out, राक्षसराजसूनुः son of king of Rakshasas, सः he, देवान्तकः Devanthaka, गतासुः dead, सहसा instantly, उर्व्याम् on ground, पपात fell.

M N Dutt

Thereat with his head crushed and cleft, and his ieeth and eyes falling out, and his tongue hanging down, that son to the sovereign of the Rākşasas suddenly dropped to the earth, deprived of life.

Summary

Devanthaka's skull was shattered by the blow, and his teeth, eyes and tongue were forced out, the son of Rakshasa king fell dead on the ground.

पदच्छेदः

सतद् (१.१)
मुष्टिनिष्पिष्टविकीर्णमूर्धामुष्टि–निष्पिष्ट (√निः-पिष् + क्त)–विकीर्ण (√वि-कृ + क्त)–मूर्धन् (१.१)
निर्वान्तदन्ताक्षिविलम्बिजिह्वःनिर्वान्त (√निः-वम् + क्त)–दन्त–अक्षि–विलम्बिन्–जिह्वा (१.१)
देवान्तकोदेवान्तक (१.१)
राक्षसराजसूनुर्राक्षस–राजन्–सूनु (१.१)
गतासुर्गतासु (१.१)
उर्व्यांउर्वी (७.१)
सहसासहस् (३.१)
पपातपपात (√पत् लिट् प्र.पु. एक.)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०११
स मुष्टि नि ष्पिष्टवि कीर्ण मू र्धा
नि र्वान्त द न्ताक्षिवि लम्बि जि ह्वः
दे वान्त को राक्षस राज सूनु
र्ग तासु रु र्व्यांसह साप पात