६.५८.२७

ततस्तु नीलः प्रतिलभ्य संज्ञां; शैलं समुत्पाट्य सवृक्षषण्डम् ।
ततः समुत्पत्य भृशोग्रवेगो; महोदरं तेन जघान मूर्ध्नि ॥

अन्वयः

ततः thereafter, नीलःतु Neela also, प्रतिलभ्यसंज्ञाम् regaining senses, सवृक्षषंण्डम् filled with trees, शैलम् mountain, समुत्पाट्य uprooting, ततः then, भृशोग्रवेशः at high speed, समुत्पत्य reaching over, तेन by that, महोदरम् Mahodara, मूर्ध्नि forehead, जघान attacked.

M N Dutt

Then that (monkey) possessed of tremendous vehemence, having regained his senses, uprooting a crag with a whole tract of trees, struck it at Mahodara's head.

Summary

Thereafter Neela also regained his senses and uprooting a mountain filled with trees went over Mahodara at high speed and attacked him on the forehead.

पदच्छेदः

ततस्तुततस् (अव्ययः)–तु (अव्ययः)
नीलःनील (१.१)
प्रतिलभ्यप्रतिलभ्य (√प्रति-लभ् + ल्यप्)
संज्ञांसंज्ञा (२.१)
शैलंशैल (२.१)
समुत्पाट्यसमुत्पाट्य (√समुत्-पाटय् + ल्यप्)
सवृक्षषण्डम्स (अव्ययः)–वृक्ष–षण्ड (२.१)
ततःततस् (अव्ययः)
समुत्पत्यसमुत्पत्य (√समुत्-पत् + ल्यप्)
भृशोग्रवेगोभृश–उग्र–वेग (१.१)
महोदरंमहोदर (२.१)
तेनतद् (३.१)
जघानजघान (√हन् लिट् प्र.पु. एक.)
मूर्ध्निमूर्धन् (७.१)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०११
त तस्तु नी लःप्रति लभ्य सं ज्ञां
शै लंस मु त्पाट्यस वृक्ष ष ण्डम्
त तःस मु त्पत्यभृ शोग्र वे गो
म होद रं तेनज घान मूर्ध्नि