६.५८.४१

तान्यायताक्षाण्यगसंनिभानि; प्रदीप्तवैश्वानरलोचनानि ।
पेतुः शिरांसीन्द्ररिपोर्धरण्यां; ज्योतींषि मुक्तानि यथार्कमार्गात् ॥

अन्वयः

आयताक्षाणि incongruous eyes, अगसन्निभानि resembling mountains, प्रदीप्तवैश्वानरलोचनानि glowing like Vyshvanara's eyes, इन्द्ररिपोः Indra's enemy, तानिशिरांसि those heads, अर्कमार्गात् from the path of the Sun, मुक्तानि like pearls, ज्योतींषियथा like stars, अरण्याम् wilderness, पेतुः fallen.

M N Dutt

Thereat even as burning stars, loosened, drop down from the course of Indra, the large organs of sense, and eyes flaming like glowing fire, and heads of that foe of Indra, dropped down to the ground.

Summary

The heads of Trisira, an enemy of Indra, resembling mountains with incongruous eyes glowing like Vyshvanara's eyes, fell into wilderness like stars fallen from the path of Sun.

पदच्छेदः

तान्यायताक्षाण्यगसंनिभानितद् (१.३)–आयत (√आ-यम् + क्त)–अक्ष (१.३)–अग–संनिभ (१.३)
प्रदीप्तवैश्वानरलोचनानिप्रदीप्त (√प्र-दीप् + क्त)–वैश्वानर–लोचन (१.३)
पेतुःपेतुः (√पत् लिट् प्र.पु. बहु.)
शिरांसीन्द्ररिपोर्शिरस् (१.३)–इन्द्र–रिपु (६.१)
धरण्यांधरणी (७.१)
ज्योतींषिज्योतिस् (१.३)
मुक्तानिमुक्त (√मुच् + क्त, १.३)
यथार्कमार्गात्यथा (अव्ययः)–अर्क–मार्ग (५.१)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०११
ता न्याय ता क्षाण्यग संनि भानि
प्र दीप्त वै श्वानर लोच नानि
पे तुःशि रां सीन्द्ररि पोर्ध र ण्यां
ज्यो तींषि मु क्तानिय थार्क मा र्गात्