अन्वयः

परमायत्तः with great effort, निकुम्भम् Nikumbha, निक्षिप्य crushed down, निष्पिपेष ह throwing down, वीरेन hero, उत्पत्य springing up, वेगवान् endowed with speed, अस्य his, उरसि chest, पपात fell

M N Dutt

Inflamed with ire, he, throwing down Nikumbha, began to crush him; and gifted with vehemence, he, with great impetuosity, leaped up and sat on the breast (of the Raksa). And halding his head with two hands, he, emitting loud roars, displaced his head.

Summary

Throwing down Nikumbha with great effort, Hanuman endowed with speed sprang up and fell on his chest.

पदच्छेदः

निक्षिप्य	निक्षिप्य (√नि-क्षिप् + ल्यप्)
परमायत्तो	परम–आयत्त (√आ-यत् + क्त, १.१)
निकुम्भं	निकुम्भ (२.१)
निष्पिपेष	निष्पिपेष (√निः-पिष् लिट् प्र.पु. एक.)
च	च (अव्ययः)
उत्पत्य	उत्पत्य (√उत्-पत् + ल्यप्)
चास्य	च (अव्ययः)–इदम् (६.१)
वेगेन	वेग (३.१)
पपातोरसि	पपात (√पत् लिट् प्र.पु. एक.)–उरस् (७.१)
वीर्यवान्	वीर्यवत् (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
नि	क्षि	प्य	प	र	मा	य	त्तो
नि	कु	म्भं	नि	ष्पि	पे	ष	च
उ	त्प	त्य	चा	स्य	वे	गे	न
प	पा	तो	र	सि	वी	र्य	वान्