अन्वयः

नैरृतः Rakshasa king, क्रोधशोकाभ्याम् overtaken by anger and sorrow, द्वाभ्याम् both, परिमूर्छितःbewildered excessively, विशालाक्षम् broadeyed, खरपुत्रम् Khara's son, मकराक्षम् Makara Rakshasa, अचोदयत् sent for

M N Dutt

Being beside himself, simultaneously with wrath and grief Rāvana* spoke to Makarāksa, Kahara's son, having spacious eyes, saying, O child, do you proceed at my command with the army and destroy Rāghava and Laksmana with all the monkeys. *Nairta is another name of Ravana.

Summary

The Rakshasa king was overtaken by both anger and sorrow, bewildered excessively sent for broadeyed Makara, the son of Khara.

पदच्छेदः

नैरृतः	नैरृत (१.१)
क्रोधशोकाभ्यां	क्रोध–शोक (३.२)
द्वाभ्यां	द्वि (३.२)
तु	तु (अव्ययः)
परिमूर्छितः	परिमूर्छित (√परि-मूर्छय् + क्त, १.१)
खरपुत्रं	खर–पुत्र (२.१)
विशालाक्षं	विशाल–अक्ष (२.१)
मकराक्षम्	मकराक्ष (२.१)
अचोदयत्	अचोदयत् (√चोदय् लङ् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
नै	रृ	तः	क्रो	ध	शो	का	भ्यां
द्वा	भ्यां	तु	प	रि	मू	र्छि	तः
ख	र	पु	त्रं	वि	शा	ला	क्षं
म	क	रा	क्ष	म	चो	द	यत्