अन्वयः

सःमहाकपिः that great Vanara, शोकार्ताम् miserable, निरानन्दाम् joyless, तपस्विनीम् ascetic woman, राक्षसेन्द्रसुतश्रिताम् under the sway of the son of the king of Rakshasas, ताम् her, दृष्टवा gazing, अस्य her, किम् why, समर्थितम् seated, इति thus, अब्रवीत् spoke, चिन्तयन् worried, तैः with those, वानरश्रेष्ठैःसह best of Vanaras रावणिम् son of Ravana, अभ्यधावत rushed

M N Dutt

Seeing her on the car, innocent, poor, deprived of joy and brought under the influence of the son of the lord Rākşasas that great monkey thought within himself— 'What must be the intention of Indrajit?' and accompanied by heroic monkeys advanced towards the son of Ravana.

Summary

Great Vanara, Hanuman, gazing at miserable, joyless, ascetic woman seated in the chariot, worried, why she is in the chariot. He spoke to the best of Vanara leaders and rushed towards the son of Ravana with them.

पदच्छेदः

किं	क (१.१)
समर्थितम्	समर्थित (√सम्-अर्थय् + क्त, १.१)
अस्येति	इदम् (६.१)–इति (अव्ययः)
चिन्तयन्	चिन्तयत् (√चिन्तय् + शतृ, १.१)
स	तद् (१.१)
महाकपिः	महत्–कपि (१.१)
सह	सह (अव्ययः)
तैर्	तद् (३.३)
वानरश्रेष्ठैर्	वानर–श्रेष्ठ (३.३)
अभ्यधावत	अभ्यधावत (√अभि-धाव् लङ् प्र.पु. एक.)
रावणिम्	रावणि (२.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
किं	स	म	र्थि	त	म	स्ये	ति
चि	न्त	य	न्स	म	हा	क	पिः
स	ह	तै	र्वा	न	र	श्रे	ष्ठै
र	भ्य	धा	व	त	रा	व	णिम्