दुरात्मन्नात्मनाशाय केशपक्षे परामृशः ।
ब्रह्मर्षीणां कुले जातो राक्षसीं योनिमाश्रितः ।
धिक्त्वां पापसमाचारं यस्य ते मतिरीदृशी ॥
दुरात्मन्नात्मनाशाय केशपक्षे परामृशः ।
ब्रह्मर्षीणां कुले जातो राक्षसीं योनिमाश्रितः ।
धिक्त्वां पापसमाचारं यस्य ते मतिरीदृशी ॥
अन्वयः
दुरात्मन् evil minded, ब्रह्मर्षीणाम् seers of vedic mantras, कुले clan, जातःborn, राक्षसीम् Rakshasa woman, योनिम् womb, आश्रितःsought, आत्मनाशाय for selfdestruction, केशपक्षे hair, परामृशःseizedM N Dutt
It is for your destruction, O Vicious-souled one! that you have touched her hair. Being descended from that great Brahmă ascetic you are born as a Rākşasa.Summary
"O evil minded Indrajith! You are born as Rakshasa in the clan of seers of vedic mantras and sought the womb of Rakshasa woman. It is for your own self destruction you seized her hair.पदच्छेदः
| दुरात्मन्न् | दुरात्मन् (८.१) |
| आत्मनाशाय | आत्मन्–नाश (४.१) |
| केशपक्षे | केश–पक्ष (७.१) |
| परामृशः | परामृशः (√परा-मृश् लङ् म.पु. ) |
| ब्रह्मर्षीणां | ब्रह्मर्षि (६.३) |
| कुले | कुल (७.१) |
| जातो | जात (√जन् + क्त, १.१) |
| राक्षसीं | राक्षस (२.१) |
| योनिम् | योनि (२.१) |
| आश्रितः | आश्रित (√आ-श्रि + क्त, १.१) |
| धिक् | धिक् (अव्ययः) |
| त्वां | त्वद् (२.१) |
| पापसमाचारं | पाप–समाचार (२.१) |
| यस्य | यद् (६.१) |
| ते | त्वद् (६.१) |
| मतिर् | मति (१.१) |
| ईदृशी | ईदृश (१.१) |
छन्दः
उपजातिः [११]छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| दु | रा | त्म | न्ना | त्म | ना | शा | य | के | श | प | क्षे |
| प | रा | मृ | शः | ब्र | ह्म | र्षी | णां | कु | ले | जा | तो |
| रा | क्ष | सीं | यो | नि | मा | श्रि | तः | धि | क्त्वां | पा | प |
| स | मा | चा | रं | य | स्य | ते | म | ति | री | दृ | शी |