अन्वयः

सः he, इन्द्रजितः Indrajith, रथे chariot, हतानन्दाम् cheerless, एकवेणीधराम् with one braid, दीनाम् piteous, उपवासकृशाननाम् emaciated with fasting, परिक्लिष्टैकवसनाम् wearing only one cloth, अमृजाम् with no desire to live, रजोमलाभ्याम् covered with dust and mud, आलिप्तै: without any anointment, सर्वगात्रैः all over body, वरस्त्रियम् dear, राघवप्रियाम् wife of Raghava, सीताम् Sita, ददर्श saw

M N Dutt

He beheld there, on Indrajit's car, Sita, deprived of all joy, poorly, greatly reduced with fasts and wearing a single braid.

Summary

Hanuman beheld in the chariot of Indrajith, cheerless Sita with one braid, with no desire to live, emaciated by fasting, wearing a single cloth, body not anointed, covered with dust and dirt all over the body, who was dear to Raghava.

पदच्छेदः

स	तद् (१.१)
ददर्श	ददर्श (√दृश् लिट् प्र.पु. एक.)
हतानन्दां	हत (√हन् + क्त)–आनन्द (२.१)
सीताम्	सीता (२.१)
इन्द्रजितो	इन्द्रजित् (६.१)
रथे	रथ (७.१)
एकवेणीधरां	एक–वेणी–धर (२.१)
दीनाम्	दीन (२.१)
उपवासकृशाननाम्	उपवास–कृश–आनन (२.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
स	द	द	र्श	ह	ता	न	न्दां
सी	ता	मि	न्द्र	जि	तो	र	थे
ए	क	वे	णी	ध	रां	दी	ना
मु	प	वा	स	कृ	शा	न	नाम्