६.७१.२

नानाप्रहरणैर्वीरैश्चतुर्भिः सचिवैर्वृतः ।
नीलाञ्जनचयाकारैर्मातंगैरिव यूथपः ॥

अन्वयः

नानाप्रहरणैः different kinds of weapons, नीलाञ्जनचयाकारैः dark in colour like collyrium, यूथप: troops, मातङ्गैःइव like elephants, चतुर्भिः four, सचिवै ministers:, वृतः surrounded, सः he, शोकलालसम् given to grief, महात्मानम् great soul, राघवम् Raghava, अभिगम्य reached, बाष्पपर्याकुलेक्षणान् eyes full of tears, वानरांश्चापि Vanaras also, ददृशे witnessed

Summary

Accompanied by the four ministers surrounded by four ministers resembling leaders of elephants, who looked dark like collyrium, Vibheeshana came to highsouled Rama. He witnessed Vanaras whose eyes were filled with tears.

पदच्छेदः

नानाप्रहरणैर्नाना (अव्ययः)–प्रहरण (३.३)
वीरैश्चतुर्भिःवीर (३.३)–चतुर् (३.३)
सचिवैर्सचिव (३.३)
वृतःवृत (√वृ + क्त, १.१)
नीलाञ्जनचयाकारैर्नीलाञ्जन–चय–आकार (३.३)
मातंगैर्मातंग (३.३)
इवइव (अव्ययः)
यूथपःयूथप (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

ना नाप्र णै र्वी रै
श्च तु र्भिःचि वैर्वृ तः
नी लाञ्ज या का रै
र्मा तं गैरि यू पः