६.७२.१

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा राघवः शोककर्शितः ।
नोपधारयते व्यक्तं यदुक्तं तेन रक्षसा ॥

अन्वयः

शोककर्शितः immersed in grief, राघवः Raghava, तस्य his, तत् those, वचनम् words, श्रुत्वा having heard, तेन by that रक्षसा Rakshasa, यत् which, उक्तम् was, व्यक्तम् spoken, नोपधारयते could not know

M N Dutt

Hearing his speech, Rāghava, overwhelmed with grief, could not perfectly comprehend what was said by the Rākşasa.

Summary

Immersed in grief, Raghava could not make out the words spoken by Vibheeshana.

पदच्छेदः

तस्यतद् (६.१)
तद्वचनंतद् (२.१)–वचन (२.१)
श्रुत्वाश्रुत्वा (√श्रु + क्त्वा)
राघवःराघव (१.१)
शोककर्शितःशोक–कर्शित (√कर्शय् + क्त, १.१)
नोपधारयते (अव्ययः)–उपधारयते (√उप-धारय् लट् प्र.पु. एक.)
व्यक्तंव्यक्त (१.१)
यद्यद् (१.१)
उक्तंउक्त (√वच् + क्त, १.१)
तेनतद् (३.१)
रक्षसारक्षस् (३.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

स्यद्व नं श्रु त्वा
रा वः शोर्शि तः
नो धा ते व्य क्तं
दु क्तं तेक्ष सा