६.७२.३१

स गत्वा दूरमध्वानं सौमित्रिर्मित्रनन्दनः ।
राक्षसेन्द्रबलं दूरादपश्यद्व्यूहमास्थितम् ॥

अन्वयः

मित्रनन्दनः delight of friends, सःसौमित्रिः that Saumithri, दूरम् from distance, अध्वानम् afar, गत्वा gone, दूरात् from distance, व्यूहम् ranged, आश्रितम् battle array, राक्षसेन्द्रबलम् Rakshasa army, अपश्यत् witnessed

M N Dutt

Having proceeded far, Sumitra's Sumitra's son-enhancer of the delight of friends, from a distance discovered the forces of the Rākşasmonarch, drawn up in battle-array.

Summary

Lakshmana, the delight of friends, witnessed from a distance the Rakshasa army arranged in battlearray.

पदच्छेदः

तद् (१.१)
गत्वागत्वा (√गम् + क्त्वा)
दूरम्दूर (२.१)
अध्वानंअध्वन् (२.१)
सौमित्रिर्सौमित्रि (१.१)
मित्रनन्दनःमित्र–नन्दन (१.१)
राक्षसेन्द्रबलंराक्षस–इन्द्र–बल (२.१)
दूराद्दूर (५.१)
अपश्यद्अपश्यत् (√पश् लङ् प्र.पु. एक.)
व्यूहम्व्यूह (२.१)
आस्थितम्आस्थित (√आ-स्था + क्त, २.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

त्वा दू ध्वा नं
सौ मि त्रि र्मित्रन्द नः
राक्ष सेन्द्र लं दू रा
श्य द्व्यू मास्थि तम्