६.७३.१६

दृष्ट्वैव तु रथस्थं तं पर्यवर्तत तद्बलम् ।
रक्षसां भीमवेगानां लक्ष्मणेन युयुत्सताम् ॥

अन्वयः

रथस्थम् from the chariot, तम् him, दृष्टवैव seeing, लक्ष्मणेन Lakshmana, युयुत्सताम् prepared for war, भीमवेगानाम् endowed with terrific speed, रक्षसाम् Rakshasas, तत् बलम् his army, पर्यवर्तत surrounded

M N Dutt

As soon as they saw him mounted on his car, that host of Rākşas possessed of dreadful impetuosity, eager to engage with Lakşmaņa, stood on their ground.

Summary

Seeing Lakshmana prepared for war, the Rakshasa army endowed with speed surrounded him.

पदच्छेदः

दृष्ट्वैवदृष्ट्वा (√दृश् + क्त्वा)–एव (अव्ययः)
तुतु (अव्ययः)
रथस्थंरथ–स्थ (२.१)
तंतद् (२.१)
पर्यवर्ततपर्यवर्तत (√परि-वृत् लङ् प्र.पु. एक.)
तद्तद् (१.१)
बलम्बल (१.१)
रक्षसांरक्षस् (६.३)
भीमवेगानांभीम–वेग (६.३)
लक्ष्मणेनलक्ष्मण (३.१)
युयुत्सताम्युयुत्सत् (६.३)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

दृ ष्ट्वैतु स्थं तं
र्यर्तद्ब लम्
क्ष सां भी वे गा नां
क्ष्म णेयु युत्स ताम्