६.७३.२५

स सारथिमुवाचेदं याहि यत्रैष वानरः ।
क्षयमेव हि नः कुर्याद्राक्षसानामुपेक्षितः ॥

अन्वयः

सः he, सारथिम् charioteer, इदम् thus, उवाचspoke, एषःin that way, वानरःVanara, यत्र there, याहि if not, उपेक्षितःkeep waiting, नः not, राक्षसानाम् Rakshasas, क्षयम् reduced, कुर्यादेवहि no doubt destroy

M N Dutt

Thereat, be* addressed his charioteer, saying, "Go where the monkeys is. Being disregarded by the Raksasas, he makes havoc among us." *Indrajit.

Summary

Thus Indrajith spoke to the charioteer "This Vanara will no doubt reduce the Rakshasa army if we keep waiting."

पदच्छेदः

तद् (१.१)
सारथिम्सारथि (२.१)
उवाचेदंउवाच (√वच् लिट् प्र.पु. एक.)–इदम् (२.१)
याहियाहि (√या लोट् म.पु. )
यत्रैषयत्र (अव्ययः)–एतद् (१.१)
वानरःवानर (१.१)
क्षयम्क्षय (२.१)
एवएव (अव्ययः)
हिहि (अव्ययः)
नःमद् (६.३)
कुर्याद्कुर्यात् (√कृ विधिलिङ् प्र.पु. एक.)
राक्षसानाम्राक्षस (६.३)
उपेक्षितःउपेक्षित (√उप-ईक्ष् + क्त, १.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

साथिमु वा चे दं
याहि त्रै वा रः
क्ष मेहि नः कु र्या
द्राक्ष सा नामु पेक्षि तः