अन्वयः

मथिताः mutilated, तेहयाः those horses, भग्नाः broken, व्यसवः sank, धरणीम् into earth, गताः went, ते they, तस्य their, हयान् horses, निहत्य killed, महारथम् great chariot, प्रमथ्य च bounding, पुनः again, वेगेन quickly, उत्पत्य getting up, लक्ष्मणपार्श्वतः nearby Lakshmana, तस्थुः stood

M N Dutt

Then the steeds were smashed and sent to the ground. And having slain the steeds, and smitten the mighty car-warrior,* again by a vehement bound, came to the side of Laksmana. *Maharatham (ac.) may also mean mighty car. By the way the samasa or junction called Tatpurusha is a frequent source of obscurity in Sanskrit specially where the gender of the word without samása is the same with that of the thing signified by the samāsa, as in this case.

Summary

The horses were mutilated, broken, and sunk into the earth and killed. Again, bounding the great chariot, they got up quickly and stood nearby Lakshmana.

पदच्छेदः

ते	तद् (१.३)
निहत्य	निहत्य (√नि-हन् + ल्यप्)
हयांस्तस्य	हय (२.३)–तद् (६.१)
प्रमथ्य	प्रमथ्य (√प्र-मथ् + ल्यप्)
च	च (अव्ययः)
महारथम्	महत्–रथ (२.१)
पुनर्	पुनर् (अव्ययः)
उत्पत्य	उत्पत्य (√उत्-पत् + ल्यप्)
वेगेन	वेग (३.१)
तस्थुर्	तस्थुः (√स्था लिट् प्र.पु. बहु.)
लक्ष्मणपार्श्वतः	लक्ष्मण–पार्श्वतस् (अव्ययः)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
ते	नि	ह	त्य	ह	यां	स्त	स्य
प्र	म	थ्य	च	म	हा	र	थम्
पु	न	रु	त्प	त्य	वे	गे	न
त	स्थु	र्ल	क्ष्म	ण	पा	र्श्व	तः