६.८०.४०

तं निशाम्य सनिस्त्रिंशं व्यथिता जनकात्मजा ।
निवार्यमाणं बहुशः सुहृद्भिरनिवर्तिनम् ॥

अन्वयः

मैथिली Mythili,, रक्ष्यमाणा guarded, राक्षसीर, rakshasi women, अनिन्दिता irreproachable, क्रुद्धं angry, राक्षसं Rakshasa, ददर्श seeing, वरधारिणम् bearing an excellent, सनिस्त्रिंशं crossing, निस्त्रिंशम् kept back, सुहृद्भिः friends, बहुशः many times, निवार्यमाणम् obstructed, अनिवर्तिनम् not receding, तम् him, निशाम्य reaching, जनकात्मजा Janaka's daughter, व्यथिता distressed

Summary

While irreproachable Mythili was being guarded by rakshasi women, she saw him bearing an excellent sword and crossing. When he was repeatedly stopped by friends and obstructed, he was not receding and reaching Janaka's daughter.

पदच्छेदः

तंतद् (२.१)
निशाम्यनिशाम्य (√नि-शामय् + ल्यप्)
सनिस्त्रिंशंस (अव्ययः)–निस्त्रिंश (२.१)
व्यथिताव्यथित (√व्यथ् + क्त, १.१)
जनकात्मजाजनकात्मजा (१.१)
निवार्यमाणंनिवार्यमाण (√नि-वारय् + शानच्, २.१)
बहुशःबहुशस् (अव्ययः)
सुहृद्भिर्सुहृद् (३.३)
अनिवर्तिनम्अनिवर्तिन् (२.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८
तंनि शाम्यस नि स्त्रिं शं
व्यथि ताजन कात्म जा
नि वार्य मा णंबहु शः
सु हृद्भिरनि वर्ति नम्