अन्वयः

कपयः monkeys, स्फुरन्तम् rolling by, पार्श्वेन sides, परिवर्तनम् changing sides, रुधिरोक्षितम् bathed in blood, करुणम् compassion, विनर्दन्तम् causing sorrow, रिपुम् enemy, ददृशुः witnessed,

M N Dutt

Blood gushed out of the person of Virūpākșa like to water issuing out of a fountain. And the monkeys beheld their enemy (Virūpākṣa) with his eyes disfigured in anger, bathed in a foam of blood, his whole body discoloured, trembling, rolling and crying piteously.

Summary

Virupaksha rolled, by changing sides bathed in blood, causing sorrow and compassion to Vanaras who witnessed.

पदच्छेदः

स्फुरन्तं	स्फुरत् (√स्फुर् + शतृ, २.१)
परिवर्तन्तं	परिवर्तत् (√परि-वृत् + शतृ, २.१)
पार्श्वेन	पार्श्व (३.१)
रुधिरोक्षितम्	रुधिर–उक्षित (√उक्ष् + क्त, २.१)
करुणं	करुण (२.१)
च	च (अव्ययः)
विनर्दन्तं	विनर्दत् (√वि-नर्द् + शतृ, २.१)
ददृशुः	ददृशुः (√दृश् लिट् प्र.पु. बहु.)
कपयो	कपि (१.३)
रिपुम्	रिपु (२.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
स्फु	र	न्तं	प	रि	व	र्ज	न्तं
पा	र्श्वे	न	रु	धि	रो	क्षि	तम्
क	रु	णं	च	वि	न	र्दा	न्तं
द	दृ	शुः	क	प	यो	रि	पुम्