६.८५.१२

तां तु भिन्नां शिलां दृष्ट्वा सुग्रीवः क्रोधमूर्छितः ।
सालमुत्पाट्य चिक्षेप रक्षसे रणमूर्धनि ।
शरैश्च विददारैनं शूरः परपुरंजयः ॥

अन्वयः

सुग्रीवः Sugriva, भिन्नाम् fragmented, तांशिलाम् that rock, दृष्टवा seeing, क्रोधमूर्छितः deluded with anger, सालम् sala trees, उत्पाट्य tearing up, चिक्षेप shattered, सः that, नैकधा one, राक्षसे on the Rakshasa, रणमूर्दनि in the battlefield

M N Dutt

Beholding that crag thus severed, Sugrīva was beside himself with ire; and uplifting a Sála tree hurled it; and the heroic Räkşasa the slayer of enemy's force, severed it into several pieces with his arrows. Thereupon excited with wrath he saw a parigha on the ground.

Summary

Seeing the fragmented rock, Sugriva was deluded with anger, and tearing up a sala tree, he shattered on the Rakshasa (Mahodara) in the battlefield.

पदच्छेदः

तांतद् (२.१)
तुतु (अव्ययः)
भिन्नांभिन्न (√भिद् + क्त, २.१)
शिलांशिला (२.१)
दृष्ट्वादृष्ट्वा (√दृश् + क्त्वा)
सुग्रीवःसुग्रीव (१.१)
क्रोधमूर्छितःक्रोध–मूर्छित (√मूर्छय् + क्त, १.१)
सालम्साल (२.१)
उत्पाट्यउत्पाट्य (√उत्-पाटय् + ल्यप्)
चिक्षेपचिक्षेप (√क्षिप् लिट् प्र.पु. एक.)
रक्षसेरक्षस् (४.१)
रणमूर्धनिरण–मूर्धन् (७.१)
शरैश्चशर (३.३)–च (अव्ययः)
विददारैनंविददार (√वि-दृ लिट् प्र.पु. एक.)–एनद् (२.१)
शूरःशूर (१.१)
परपुरंजयःपरपुरंजय (१.१)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
तांतु भि न्नांशि लां दृ ष्ट्वा सु ग्री वः क्रो
ध मूर्छि तः साल मु त्पाट्य चि क्षेप
रक्ष सेरण मूर्धनिश रैश्चवि
द दा रै नं शू रःपरपु रंज यः