६.८७.१

महोदरमहापार्श्वौ हतौ दृष्ट्वा तु राक्षसौ ।
तस्मिंश्च निहते वीरे विरूपाक्षे महाबले ॥

अन्वयः

राक्षसौ Rakshasas, महोदरमहापार्श्वौ Mahodara and Mahaparsva, हतौ killed, दृष्टवा seeing, महाबले of extraordinary might, तस्मिन् therefore, विरूपाक्षे Virupaksha, निहते killed, महामृधे in that great war, रावणम् Ravana, महान् highly, क्रोधः infuriated, आविवेश urged, सूतम् charioteer, सञ्चोदयामास addressed, इदम् these, वाक्यम् च words, उवाच spoke

Summary

On seeing Mahodara and Mahaparsva killed in the great war, Virupaksha of extraordinary might also killed, Ravana was highly infuriated and addressed the charioteer in the following words.

पदच्छेदः

महोदरमहापार्श्वौमहोदर–महापार्श्व (२.२)
हतौहत (√हन् + क्त, २.२)
दृष्ट्वादृष्ट्वा (√दृश् + क्त्वा)
तुतु (अव्ययः)
राक्षसौराक्षस (२.२)
तस्मिंश्चतद् (७.१)–च (अव्ययः)
निहतेनिहत (√नि-हन् + क्त, ७.१)
वीरेवीर (७.१)
विरूपाक्षेविरूपाक्ष (७.१)
महाबलेमहत्–बल (७.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

हो हा पा र्श्वौ
तौ दृ ष्ट्वातु राक्ष सौ
स्मिंश्चनि ते वी रे
वि रू पा क्षे हा ले