६.८९.२३

ततः संक्षोदयित्वा तामोषधिं वानरोत्तमः ।
लक्ष्मणस्य ददौ नस्तः सुषेणः सुमहाद्युतिः ॥

अन्वयः

ततः thereafter, वानरोत्तमः foremost of Vanaras, सुमहाद्युतिः brilliant, सुषेणः Sushena, ताम् them, ओषधिम् herbs, सङ्क्षोदयित्वा crushed, लक्ष्मणस्य Lakshmana's, नस्तः nose, ददौ dropped

M N Dutt

Then crushing the healing herb, that best of monkeys-the exceedingly effulgent Sușeņa, made Laksmana smell the same.

Summary

Thereafter, Sushena the foremost of the Vanaras, a brilliant one crushed the herbs and dropped the extract into Lakshmana's nose.

पदच्छेदः

ततःततस् (अव्ययः)
संक्षोदयित्वासंक्षोदयित्वा (√सम्-क्षोदय् + ल्यप्)
ताम्तद् (२.१)
ओषधिंओषधि (२.१)
वानरोत्तमःवानर–उत्तम (१.१)
लक्ष्मणस्यलक्ष्मण (६.१)
ददौददौ (√दा लिट् प्र.पु. एक.)
नस्तःनस्तस् (अव्ययः)
सुषेणःसुषेण (१.१)
सुमहाद्युतिःसु (अव्ययः)–महत्–द्युति (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

तः सं क्षो यि त्वा ता
मो धिं वा रोत्त मः
क्ष्मस्य दौ स्तः
सु षे णःसु हाद्यु तिः