६.८९.५

लज्जतीव हि मे वीर्यं भ्रश्यतीव कराद्धनुः ।
सायका व्यवसीदन्ति दृष्टिर्बाष्पवशं गता ।
चिन्ता मे वर्धते तीव्रा मुमूर्षा चोपजायते ॥

अन्वयः

वीर्यम् heroism, लज्जतीव shy, धनुः bow, करात् from hand, भ्रश्यतीव slip from, सायकाः arrows, व्यवसीदन्ति dropping, दृष्टिः vision, बाष्पवशम् filled with tears, गताहि gone

M N Dutt

My prowess is ashamed; my bow fall off from my hand; my arrows droop; my sight is dimmed with tears; my limbs weaken as do those of men in a dream; thought racks me; and I even desire death.

Summary

'My heroism is shy, my bow slips from my hand, arrows are dropping, my vision is blurred with tears with my brother gone.'

पदच्छेदः

लज्जतीवलज्जति (√लज्ज् लट् प्र.पु. एक.)–इव (अव्ययः)
हिहि (अव्ययः)
मेमद् (६.१)
वीर्यंवीर्य (१.१)
भ्रश्यतीवभ्रश्यति (√भ्रंश् लट् प्र.पु. एक.)–इव (अव्ययः)
कराद्कर (५.१)
धनुःधनुस् (१.१)
सायकासायक (१.३)
व्यवसीदन्तिव्यवसीदन्ति (√व्यव-सद् लट् प्र.पु. बहु.)
दृष्टिर्दृष्टि (१.१)
बाष्पवशंबाष्प–वश (२.१)
गतागत (√गम् + क्त, १.१)
चिन्ताचिन्ता (१.१)
मेमद् (६.१)
वर्धतेवर्धते (√वृध् लट् प्र.पु. एक.)
तीव्रातीव्र (१.१)
मुमूर्षामुमूर्षा (१.१)
चोपजायतेच (अव्ययः)–उपजायते (√उप-जन् लट् प्र.पु. एक.)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
लज्ज तीवहि मे वी र्यं भ्रश्य तीव
क राद्ध नुः साय काव्यव सी दन्ति
दृ ष्टि र्बाष्पव शंग ता चि न्ता मेव
र्ध ते ती व्रामु मू र्षा चोप जाय ते