७.४९.१

दृष्ट्वा तु मैथिलीं सीतामाश्रमं संप्रवेशिताम् ।
संतापमकरोद्घोरं लक्ष्मणो दीनचेतनः ॥

M N Dutt

Beholding the great ascetic Vālmīki thus conducting Sītā into his own hermitage Lakş mana's heart was bewildered with grief.

पदच्छेदः

दृष्ट्वादृष्ट्वा (√दृश् + क्त्वा)
तुतु (अव्ययः)
मैथिलींमैथिली (२.१)
सीताम्सीता (२.१)
आश्रमंआश्रम (२.१)
संप्रवेशिताम्संप्रवेशित (√संप्र-वेशय् + क्त, २.१)
संतापम्संताप (२.१)
अकरोद्अकरोत् (√कृ लङ् प्र.पु. एक.)
घोरंघोर (२.१)
लक्ष्मणोलक्ष्मण (१.१)
दीनचेतनःदीन–चेतना (१.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

दृ ष्ट्वातु मैथि लीं सी ता
माश्र मं संप्र वेशि ताम्
सं ता रो द्घो रं
क्ष्म णो दी चे नः