अवश्यं करणीयं च शासनं पुरुषर्षभ ।
तव चैव महाभाग शासनं दुरतिक्रमम् ।
अयं कामकरो राजंस्तवास्मि पुरुषर्षभ ॥
अवश्यं करणीयं च शासनं पुरुषर्षभ ।
तव चैव महाभाग शासनं दुरतिक्रमम् ।
अयं कामकरो राजंस्तवास्मि पुरुषर्षभ ॥
M N Dutt
I must, O best of men, do your behest: for, O exalted one, your mandate can never be passed by me.पदच्छेदः
| अवश्यं | अवश्यम् (अव्ययः) |
| करणीयं | करणीय (√कृ + अनीयर्, १.१) |
| च | च (अव्ययः) |
| शासनं | शासन (१.१) |
| पुरुषर्षभ | पुरुष–ऋषभ (८.१) |
| तव | त्वद् (६.१) |
| चैव | च (अव्ययः)–एव (अव्ययः) |
| महाभाग | महाभाग (८.१) |
| शासनं | शासन (१.१) |
| दुरतिक्रमम् | दुरतिक्रम (१.१) |
| अयं | इदम् (१.१) |
| कामकरो | काम–कर (१.१) |
| राजंस्तवास्मि | राजन् (८.१)–त्वद् (६.१)–अस्मि (√अस् लट् उ.पु. ) |
| पुरुषर्षभ | पुरुष–ऋषभ (८.१) |
छन्दः
उपजातिः [११]छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| अ | व | श्यं | क | र | णी | यं | च | शा | स | नं | पु |
| रु | ष | र्ष | भ | त | व | चै | व | म | हा | भा | ग |
| शा | स | नं | दु | र | ति | क्र | मम् | अ | यं | का | म |
| क | रो | रा | जं | स्त | वा | स्मि | पु | रु | ष | र्ष | भ |