१.६०.९

उपाध्याय वचः श्रुत्वा स राजा पुरुषर्षभ ।
अन्वियेष महाबुद्धिः पशुं गोभिः सहस्रशः ॥

अन्वयः

पुरुषर्षभ O Best of men, महाबुद्धि: great intellectual, स: राजा that king, उपाध्यायवच: the words of priest, श्रुत्वा having heard, सहस्रश: in thousands, गोभि: with cows, पशुम् animal, अन्वियेष searched.

Summary

"O Best of men (Rama) hearing the words of the high priest, the highly intellectual king searched for a human victim in exchange for thousands of cows.

पदच्छेदः

उपाध्यायवचःउपाध्याय–वचस् (२.१)
श्रुत्वाश्रुत्वा (√श्रु + क्त्वा)
तद् (१.१)
राजाराजन् (१.१)
पुरुषर्षभपुरुष–ऋषभ (८.१)
अन्वियेषअन्वियेष (√अनु-इष् लिट् प्र.पु. एक.)
महाबुद्धिःमहाबुद्धि (१.१)
पशुंपशु (२.१)
गोभिःगो (३.३)
सहस्रशःसहस्रशस् (अव्ययः)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

पा ध्या चः श्रु त्वा
रा जापुरुर्ष
न्वि ये हा बु द्धिः
शुं गो भिःस्र शः