विशुद्धभावस्य हि दुष्टभावा; ताम्रेक्षणस्याश्रुकलस्य राज्ञः ।
श्रुत्वा विचित्रं करुणं विलापं; भर्तुर्नृशंसा न चकार वाक्यम् ॥
विशुद्धभावस्य हि दुष्टभावा; ताम्रेक्षणस्याश्रुकलस्य राज्ञः ।
श्रुत्वा विचित्रं करुणं विलापं; भर्तुर्नृशंसा न चकार वाक्यम् ॥
अन्वयः
सुदुष्टभावा a lady with wicked thoughts, नृशंसा heartless, विशुद्धभावस्य of pure (kind) feeling, ताम्रेक्षणस्य of one with eyes rendered red, अश्रुकलस्य filled with tears, भर्तुः husband, राज्ञः king's, विचित्रम् in various ways, करुणं विलापम् piteous wailing, श्रुत्वा having heard, वाक्यं that word, न चकार did not obey.M N Dutt
Having heard the exceedingly piteous words of her husband, the king of pure sentiment, who was distressed, with his eye rendered coppery and flowing with tears, that wicked minded and merciless woman spoke not.Summary
The king with a clean heart, whose eyes had been rendered red with weeping wailed piteously. Even after hearing it, that malicious woman full of wicked thoughts did not act upon his word.पदच्छेदः
| विशुद्धभावस्य | विशुद्ध (√वि-शुध् + क्त)–भाव (६.१) |
| हि | हि (अव्ययः) |
| दुष्टभावा | दुष्ट (√दुष् + क्त)–भाव (१.१) |
| ताम्रेक्षणस्याश्रुकलस्य | ताम्र–ईक्षण (६.१)–अश्रु–कल (६.१) |
| राज्ञः | राजन् (६.१) |
| श्रुत्वा | श्रुत्वा (√श्रु + क्त्वा) |
| विचित्रं | विचित्र (२.१) |
| करुणं | करुण (२.१) |
| विलापं | विलाप (२.१) |
| भर्तुर् | भर्तृ (६.१) |
| नृशंसा | नृशंस (१.१) |
| न | न (अव्ययः) |
| चकार | चकार (√कृ लिट् प्र.पु. एक.) |
| वाक्यम् | वाक्य (२.१) |
छन्दः
उपजातिः [११]छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| वि | शु | द्ध | भा | व | स्य | हि | दु | ष्ट | भा | वा |
| ता | म्रे | क्ष | ण | स्या | श्रु | क | ल | स्य | रा | ज्ञः |
| श्रु | त्वा | वि | चि | त्रं | क | रु | णं | वि | ला | पं |
| भ | र्तु | र्नृ | शं | सा | न | च | का | र | वा | क्यम् |