अन्वयः
देवि O mother, रामः Rama, दीप्तम् blazing, अग्निम् fire, अरण्यं वा or to the forest, प्रवेक्ष्यति यदि if he enters, पूर्वम् prior, माम् me, तत्र there, प्रविष्टम् one who entered, त्वम् you, अवधारय know.
M N Dutt
By truth, bow, gifts and things dear to me, do I swear to you; if Rāma shall enter into the wood, know me, Oh worshipful one, to have entered into the fire before that.
Summary
O mother rest assured should Rama enter a blazing fire or a forest I must have already entered it.
पदच्छेदः
| दीप्तम् | दीप्त (√दीप् + क्त, २.१) |
| अग्निम् | अग्नि (२.१) |
| अरण्यं | अरण्य (२.१) |
| वा | वा (अव्ययः) |
| यदि | यदि (अव्ययः) |
| रामः | राम (१.१) |
| प्रवेक्ष्यते | प्रवेक्ष्यते (√प्र-विश् लृट् प्र.पु. एक.) |
| प्रविष्टं | प्रविष्ट (√प्र-विश् + क्त, २.१) |
| तत्र | तत्र (अव्ययः) |
| मां | मद् (२.१) |
| देवि | देवी (८.१) |
| त्वं | त्वद् (१.१) |
| पूर्वम् | पूर्वम् (अव्ययः) |
| अवधारय | अवधारय (√अव-धारय् लोट् म.पु. ) |
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|
| दी | प्त | म | ग्नि | म | र | ण्यं | वा |
| य | दि | रा | मः | प्र | वे | क्ष्य | ते |
| प्र | वि | ष्टं | त | त्र | मां | दे | वि |
| त्वं | पू | र्व | म | व | धा | र | य |