अन्वयः
देवगर्भप्रतिमे resembling the offspring of gods, वनम् to the forest, याति while going, यत् for what reason, न भिद्यते does not break, नूनम् certainly, राममातुः of the mother of Rama (Kausalya's), हृदयम् heart, आयसम् is made of iron, असंशयम् no doubt.
Summary
Alas, the heart of Kausalya whose son, Rama, resembles the offspring of the gods, does not break even though he is going to the forest Undoubtedly it must be made of iron.
पदच्छेदः
| आयसं | आयस (१.१) |
| हृदयं | हृदय (१.१) |
| नूनं | नूनम् (अव्ययः) |
| राममातुर् | राम–मातृ (६.१) |
| असंशयम् | असंशय (२.१) |
| यद् | यत् (अव्ययः) |
| देवगर्भप्रतिमे | देव–गर्भ–प्रतिमा (७.१) |
| वनं | वन (२.१) |
| याति | याति (√या लट् प्र.पु. एक.) |
| न | न (अव्ययः) |
| भिद्यते | भिद्यते (√भिद् प्र.पु. एक.) |
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|
| आ | य | सं | हृ | द | यं | नू | नं |
| रा | म | मा | तु | र | सं | श | यम् |
| य | द्दे | व | ग | र्भ | प्र | ति | मे |
| व | नं | या | ति | न | भि | द्य | ते |