२.४.१२

राम वृद्धोऽस्मि दीर्घायुर्भुक्ता भोगा मयेप्सिताः ।
अन्नवद्भिः क्रतुशतैस्तथेष्टं भूरिदक्षिणैः ॥

अन्वयः

राम O Rama, दीर्घायुः one with long life, वृद्धः अस्मि I have become old, मया by me, ईप्सिताः desires, भोगाः pleasures, भुक्ताः enjoyed, अन्नवद्भिः cooked rice, भूरिदक्षिणैः abundance of donations, क्रतुशतैः by hundreds of rituals, इष्टम् is performed.

Summary

O Rama after a long life I have grown old. I have enjoyed all the pleasures I desired. I have also performed hundreds of rituals which enjoined distribution of abundant food and gifts.

पदच्छेदः

रामराम (८.१)
वृद्धोवृद्ध (१.१)
ऽस्मिअस्मि (√अस् लट् उ.पु. )
दीर्घायुर्दीर्घ–आयुस् (१.१)
भुक्ताभुक्त (√भुज् + क्त, १.३)
भोगाभोग (१.३)
मयेप्सिताःमद् (३.१)–ईप्सित (१.३)
अन्नवद्भिःअन्नवत् (३.३)
क्रतुशतैस्क्रतु–शत (३.३)
तथेष्टंतथा (अव्ययः)–इष्ट (√यज् + क्त, १.१)
भूरिदक्षिणैःभूरि–दक्षिणा (३.३)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

रा वृ द्धोऽस्मि दी र्घायु
र्भु क्ता भो गा येप्सि ताः
न्न द्भिःक्रतु तै
स्त थे ष्टं भूरिक्षि णैः