सा संप्रहृष्टद्विपवाजियोधा; वित्रासयन्ती मृगपक्षिसंघान् ।
महद्वनं तत्प्रविगाहमाना; रराज सेना भरतस्य तत्र ॥
सा संप्रहृष्टद्विपवाजियोधा; वित्रासयन्ती मृगपक्षिसंघान् ।
महद्वनं तत्प्रविगाहमाना; रराज सेना भरतस्य तत्र ॥
अन्वयः
सम्प्रहृष्टद्विपवाजियोधा with soldiers, elephants and horses in high spirits, मृगपक्षिसङ्घान् flocks of birds and beasts, वित्रासयन्ती frightening, भरतस्य Bharata's, सा सेना that army, तत्र there, तत् that, महत् great, वनम् forest, प्रतिगाहमाना while entering, रराज looked splendid.M N Dutt
And composed of numbers of elephants and horses in high spirits, that army of Bharata, frightening multitudes of beasts and birds, dived into that mighty forest.Summary
Bharata's army of soldiers, elephants and horses, all in high spirits, looked splendid while entering the forest full of frightening flocks of birds and beasts.इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अयोध्याकाण्डे द्विनवतितमस्सर्गः॥Thus ends the ninetysecond sarga in Ayodhyakanda of the holy Ramayana, the first epic composed by sage Valmiki.पदच्छेदः
| सा | तद् (१.१) |
| सम्प्रहृष्टद्विपवाजियोधा | सम्प्रहृष्ट (√सम्प्र-हृष् + क्त)–द्विप–वाजिन्–योध (१.१) |
| वित्रासयन्ती | वित्रासयत् (√वि-त्रासय् + शतृ, १.१) |
| मृगपक्षिसंघान् | मृग–पक्षिन्–संघ (२.३) |
| महद् | महत् (२.१) |
| वनं | वन (२.१) |
| तत् | तद् (२.१) |
| प्रविगाहमाना | प्रविगाहमान (√प्रवि-गाह् + शानच्, १.१) |
| रराज | रराज (√राज् लिट् प्र.पु. एक.) |
| सेना | सेना (१.१) |
| भरतस्य | भरत (६.१) |
| तत्र | तत्र (अव्ययः) |
छन्दः
उपजातिः [११]छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| सा | सं | प्र | हृ | ष्ट | द्वि | प | वा | जि | यो | धा |
| वि | त्रा | स | य | न्ती | मृ | ग | प | क्षि | सं | घान् |
| म | ह | द्व | नं | त | त्प्र | वि | गा | ह | मा | ना |
| र | रा | ज | से | ना | भ | र | त | स्य | त | त्र |