३.१३.५

रामस्य वचनं श्रुत्वा कुलमात्मानमेव च ।
आचचक्षे द्विजस्तस्मै सर्वभूतसमुद्भवम् ॥

अन्वयः

द्विजः bird, रामस्य Rama's, वचनम् word, श्रुत्वा hearing, सर्वभूतसमुद्भवम् the origin of all beings, कुलम् family, आत्मानमेव च about his own family, तस्मै to him, आचचक्षे started narrating.

M N Dutt

Hearing Rama's words, he mentioned his own lineage, and related the origin of all beings.

Summary

On hearing Rama's words, the bird started narrating the origin of all beings including his own family:

पदच्छेदः

रामस्यराम (६.१)
वचनंवचन (२.१)
श्रुत्वाश्रुत्वा (√श्रु + क्त्वा)
कुलम्कुल (२.१)
आत्मानम्आत्मन् (२.१)
एवएव (अव्ययः)
(अव्ययः)
आचचक्षेआचचक्षे (√आ-चक्ष् लिट् प्र.पु. एक.)
द्विजस्द्विज (१.१)
तस्मैतद् (४.१)
सर्वभूतसमुद्भवम्सर्व–भूत–समुद्भव (२.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

रास्य नं श्रु त्वा
कु मा त्मा मे
क्षेद्वि स्त स्मै
र्व भू मुद्भ वम्