३.३७.२०

इदं वचो बन्धुहितार्थिना मया; यथोच्यमानं यदि नाभिपत्स्यसे ।
सबान्धवस्त्यक्ष्यसि जीवितं रणे; हतोऽद्य रामेण शरैरजिह्मगैः ॥

अन्वयः

बन्धुहितार्थिना one seeking the welfare of relations, मया by myself, उच्यमानम् being spoken, वचः word, यथा as, न no, अभिपत्यसे यदि you do not follow, सबान्धवः with all relations, अद्य now, रामेण by Rama, अजिह्मगैः that which moves straight, शरैः with darts, हतः you are slayed, रणे in war, जीवितम् life, त्यक्षयसि you will give up.

M N Dutt

You are my friend; it is for this and for your welfare that I speak this truth to you. If do you not follow my words, yourself with all your kinsmen, shall be slain in battle by Rāma.

Summary

If you do not follow my advice given for the welfare of our kith and kin, O Ravana, you are killed today. With your relations you will succumb to his straightmoving arrows.इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अरण्यकाण्डे एकोनचत्वारिंशस्सर्गः॥Thus ends the thirtyninth sarga of Aranyakanda of the holy Ramayana the first epic composed by sage Valmiki.

पदच्छेदः

इदंइदम् (२.१)
वचोवचस् (२.१)
बन्धुहितार्थिनाबन्धु–हित–अर्थिन् (३.१)
मयामद् (३.१)
यथोच्यमानंयथा (अव्ययः)–उच्यमान (√वच् + शानच्, २.१)
यदियदि (अव्ययः)
नाभिपत्स्यसेन (अव्ययः)–अभिपत्स्यसे (√अभि-पद् लृट् म.पु. )
सबान्धवस्स (अव्ययः)–बान्धव (१.१)
त्यक्ष्यसित्यक्ष्यसि (√त्यज् लृट् म.पु. )
जीवितंजीवित (२.१)
रणेरण (७.१)
हतोहत (√हन् + क्त, १.१)
ऽद्यअद्य (अव्ययः)
रामेणराम (३.१)
शरैर्शर (३.३)
अजिह्मगैःअजिह्म–ग (३.३)

छन्दः

वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
इ दंव चो बन्धुहि तार्थि नाम या
य थोच्य मा नंयदि नाभि पत्स्य से
स बान्ध व स्त्यक्ष्यसि जीवि तंर णे
ह तोऽद्य रा मेणश रैर जिह्म गैः
जतजर