अन्वयः

लक्ष्मण Lakshmana, रम्ये in a beautiful, वननिर्झरे in waterfall, हृष्टः joyous, प्रणदन् while clucking, एषः this, दात्यूहकः a swamphen (a marshbird), gallinule (water crow), मन्मथाविष्टम् tormented by love, माम् me, शोचयिष्यति is troubling

M N Dutt

At the pleasant fountains the delighted Dátyūahas with their warblings have been afflicting me who am possessed by Cupid.

Summary

'Lakshmana, while I am already lovestricken, the swamphen (gallinule, a marshbird) troubles me with its joyous cackles in the beautiful foreststream.

पदच्छेदः

एष	एतद् (१.१)
दात्यूहको	दात्यूहक (१.१)
हृष्टो	हृष्ट (√हृष् + क्त, १.१)
रम्ये	रम्य (७.१)
मां	मद् (२.१)
वननिर्झरे	वन–निर्झर (७.१)
प्रणदन्	प्रणदत् (√प्र-नद् + शतृ, १.१)
मन्मथाविष्टं	मन्मथ–आविष्ट (√आ-विश् + क्त, २.१)
शोचयिष्यति	शोचयिष्यति (√शोचय् लृट् प्र.पु. एक.)
लक्ष्मण	लक्ष्मण (८.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
ए	ष	दा	त्यू	ह	को	हृ	ष्टो
र	म्ये	मां	व	न	नि	र्झ	रे
प्र	ण	द	न्म	न्म	था	वि	ष्टं
शो	च	यि	ष्य	ति	ल	क्ष्म	ण