स त्वं ग्राम्येषु भोगेषु सक्तो मिथ्या प्रतिश्रवः ।
न त्वां रामो विजानीते सर्पं मण्डूकराविणम् ॥
स त्वं ग्राम्येषु भोगेषु सक्तो मिथ्या प्रतिश्रवः ।
न त्वां रामो विजानीते सर्पं मण्डूकराविणम् ॥
अन्वयः
मिथ्याप्रतिश्रवः who has made false promises, सः he, त्वम् you, ग्राम्येषु भोगेषु worldy pleasures, सक्तः engaged in, रामः Rama, त्वाम् you, मण्डूकराविणम् croaking like a frog, सर्पम् serpent, न विजानीते did not identify.M N Dutt
But, of false promises, you had been indulging in gross enjoyments,-nor does Rāma know you for a serpent, croaking like a frog*. *Crying through the voice of the frog in its mouth. Another meaning is, croaking like a frog, to allure frog to it.Summary
'You have failed to keep your word. You are engaged in worldly pleasures. Rama did not know that you are a serpent croaking like a frog.पदच्छेदः
| स | तद् (१.१) |
| त्वं | त्वद् (१.१) |
| ग्राम्येषु | ग्राम्य (७.३) |
| भोगेषु | भोग (७.३) |
| सक्तो | सक्त (√सञ्ज् + क्त, १.१) |
| मिथ्याप्रतिश्रवः | मिथ्या (अव्ययः)–प्रतिश्रव (१.१) |
| न | न (अव्ययः) |
| त्वां | त्वद् (२.१) |
| रामो | राम (१.१) |
| विजानीते | विजानीते (√वि-ज्ञा लट् प्र.पु. एक.) |
| सर्पं | सर्प (२.१) |
| मण्डूकराविणम् | मण्डूक–राविन् (२.१) |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| स | त्वं | ग्रा | म्ये | षु | भो | गे | षु |
| स | क्तो | मि | थ्या | प्र | ति | श्र | वः |
| न | त्वां | रा | मो | वि | जा | नी | ते |
| स | र्पं | म | ण्डू | क | रा | वि | णम् |