४.३४.२२

ऋक्षकोटिसहस्राणि गोलाङ्गूलशतानि च ।
अद्य त्वामुपयास्यन्ति जहि कोपमरिंदम ।
कोट्योऽनेकास्तु काकुत्स्थ कपीनां दीप्ततेजसाम् ॥

अन्वयः

अरिन्दम subduer of enemies, काकुत्स्थ Lakshmana, अद्य now, ऋक्षकोटिसहस्राणि thousands of crores of bears, गोलाङ्गूलशतानि hundreds of golangulas (monkeys with long tails like those of cows), दीप्ततेजसाम् of fiery spirit, कपीनाम् of monkeys, अनेकाः many, कोट्यः crores, त्वाम् your, उपयास्यन्ति will attend on you, कोपम् anger, जहि give up.

M N Dutt

This very day billions of bears and thousands of golangulas as well as innumerable Koțis of monkeys flaming in energy shall join you. Therefore, O subduer of enemies, banish your anger.

पदच्छेदः

ऋक्षकोटिसहस्राणिऋक्ष–कोटि–सहस्र (१.३)
गोलाङ्गूलशतानिगोलाङ्गूल–शत (१.३)
चच (अव्ययः)
अद्यअद्य (अव्ययः)
त्वाम्त्वद् (२.१)
उपयास्यन्तिउपयास्यन्ति (√उप-या लृट् प्र.पु. बहु.)
जहिजहि (√हा लोट् म.पु. )
कोपम्कोप (२.१)
अरिंदमअरिंदम (८.१)
कोट्योकोटि (१.३)
ऽनेकास्अनेक (१.३)
तुतु (अव्ययः)
काकुत्स्थकाकुत्स्थ (८.१)
कपीनांकपि (६.३)
दीप्ततेजसाम्दीप्त (√दीप् + क्त)–तेजस् (६.३)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
ऋक्ष कोटिस ह स्राणि गो ला ङ्गूल
श तानिच अ द्य त्वामुप या स्यन्ति
जहि कोपम रिंदम को ट्यो ऽने का
स्तु का कुत्स्थक पी नां दीप्त तेज साम्