४.३८.१९

ऋक्षाणां भीमवेगानां धूम्रः शत्रुनिबर्हणः ।
वृतः कोटिसहस्राभ्यां द्वाभ्यां समभिवर्तत ॥

अन्वयः

शत्रुनिबर्हणः destroyer of enemies, धूम्रः Dhumra, भीमवेगानाम् of those of frightening speed, ऋक्षाणाम् of bears, द्वाभ्याम् with two, कोटिसहस्राभ्याम् thousand crores, समभिवर्तत arrived there.

M N Dutt

And Dhūmra of bears endowed with terrific speed—destroyer of foes—appeared, surrounded by two thousand kotis.

Summary

Dhumra, destroyer of enemies, came next followed by two thousand crore of bears of terrible speed.

पदच्छेदः

ऋक्षाणांऋक्ष (६.३)–ऋक्ष (६.३)
भीमवेगानांभीम–वेग (६.३)–भीम–वेग (६.३)
धूम्रःधूम्र (१.१)–धूम्र (१.१)
शत्रुनिबर्हणःशत्रु–निबर्हण (१.१)–शत्रु–निबर्हण (१.१)
वृतःवृत (√वृ + क्त, १.१)
कोटिसहस्राभ्यांकोटि–सहस्र (३.२)
द्वाभ्यांद्वि (३.२)
समभिवर्ततसमभिवर्तत (√समभि-वृत् लङ् प्र.पु. एक.)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

क्षा णां भी वे गा नां
धू म्रःत्रुनिर्ह णः
वृ तः कोटि स्रा भ्यां
द्वा भ्यांभिर्त