अन्वयः
वानरेन्द्रेषु when the monkey chieftains, गतेषु had gone, रामः Rama, सुग्रीवम् to Sugriva, अब्रवीत् said, भवान् you, भुवः of the earth, सर्वम् entire, मण्डलम् region, कथम् how, विजानीते do you know
M N Dutt
On the monkey-chiefs having departed, Rāma said to Sugrīva, How is it that you know all the quarters of this earth?'
Summary
When the chieftains of the monkeys left, Rama enquired Sugriva, how he had come to know the regions of the entire earth (which is a mandala. a circular form).
पदच्छेदः
| गतेषु | गत (√गम् + क्त, ७.३) |
| वानरेन्द्रेषु | वानर–इन्द्र (७.३) |
| रामः | राम (१.१) |
| सुग्रीवम् | सुग्रीव (२.१) |
| अब्रवीत् | अब्रवीत् (√ब्रू लङ् प्र.पु. एक.) |
| कथं | कथम् (अव्ययः) |
| भवान् | भवत् (१.१) |
| विजानीते | विजानीते (√वि-ज्ञा लट् प्र.पु. एक.) |
| सर्वं | सर्व (२.१) |
| वै | वै (अव्ययः) |
| मण्डलं | मण्डल (२.१) |
| भुवः | भू (६.१) |
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|
| ग | ते | षु | वा | न | रे | न्द्रे | षु |
| रा | मः | सु | ग्री | व | म | ब्र | वीत् |
| क | थं | भ | वा | न्वि | ना | जी | ते |
| स | र्वं | वै | म | ण्ड | लं | भु | वः |