४.५३.१४

स्वल्पं हि कृतमिन्द्रेण क्षिपता ह्यशनिं पुरा ।
लक्ष्मणो निशितैर्बाणैर्भिन्द्यात्पत्रपुटं यथा ।
लक्ष्मणस्य च नाराचा बहवः सन्ति तद्विधाः ॥

अन्वयः

पुरा earlier, अशनिम् a thunderbolt, क्षिपता by throwing, इन्द्रेण by Indra, स्वल्पम् a little, कृतं हि has done, लक्ष्मणः Lakshmana, निशितै: with sharp ones, बाणैः with arrows, पत्रपुटम् यथा like tearing a leaf cup, भिन्द्यात् he can shatter.

M N Dutt

Formerly this was cleft a little by Indra, with his thunderbolt hurled (against it);* but now Lakṣmaṇa would pierce it like a leaf-stalk, by means of his keen arrows. *The commentator interprets the passage differently: Formerly Indra did a little damage herein-i.e. merely slew Maya, the architect of the mansion. This is ingenuity. I give the plain sense.

Summary

'In the past Indra had done a small damage (to the cave) with his thunderbolt. But with his sharp arrows Lakshmana will shatter the cave easily as though it is a leaf cup.

पदच्छेदः

स्वल्पंसु (अव्ययः)–अल्प (१.१)
हिहि (अव्ययः)
कृतम्कृत (√कृ + क्त, १.१)
इन्द्रेणइन्द्र (३.१)
क्षिपताक्षिपत् (√क्षिप् + शतृ, ३.१)
ह्य्हि (अव्ययः)
अशनिंअशनि (२.१)
पुरापुरा (अव्ययः)
लक्ष्मणोलक्ष्मण (१.१)
निशितैर्निशित (√नि-शा + क्त, ३.३)
बाणैर्बाण (३.३)
भिन्द्यात्भिन्द्यात् (√भिद् विधिलिङ् प्र.पु. एक.)
पत्त्रपुटंपत्त्र–पुट (२.१)
यथायथा (अव्ययः)
लक्ष्मणस्यलक्ष्मण (६.१)
चच (अव्ययः)
नाराचानाराच (१.३)
बहवःबहु (१.३)
सन्तिसन्ति (√अस् लट् प्र.पु. बहु.)
तद्विधाःतद्विध (१.३)

छन्दः

उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
स्व ल्पंहिकृत मि न्द्रे णक्षिप ताह्य
श निंपु रा लक्ष्म णोनिशि तै र्बा णै
र्भि न्द्या त्पत्रपु टंय था लक्ष्म णस्य
च ना रा चाबह वः सन्ति तद्वि धाः