५.१०.१

स तस्य मध्ये भवनस्य वानरो; लतागृहांश्चित्रगृहान्निशागृहान् ।
जगाम सीतां प्रति दर्शनोत्सुको; न चैव तां पश्यति चारुदर्शनाम् ॥

अन्वयः

सः मारुतिः Maruti, तस्य of that, भवनस्य mansion's, मध्ये midst, सीतां प्रति towards Sita, दर्शनोत्सुकः with eagerness to find, लतागृहान् homes of creepers, चित्रगृहान् picture galleries, निशागृहान् dormitories for rest at night, जगाम went, चारुदर्शनाम् beautiful lady, ताम् that Sita, न चैव पश्यति did not find her.

M N Dutt

Remaining in that mansion, (Hanuman) desirous of getting a sight of Sītā graced with a fair presence, went into bowers, and picture galleries, and night-houses;* but her he did not find. *Intended for stay at night.

Summary

Anxious to find Sita, Hanuman revisited the bowers of creepers, picture galleries and domitories located in the midst of the mansion, but did not find that beautiful Sita.

पदच्छेदः

सतद् (१.१)
तस्यतद् (६.१)
मध्येमध्य (७.१)
भवनस्यभवन (६.१)
वानरोवानर (१.१)
लतागृहांश्चित्रगृहान्निशागृहान्लता–गृह (२.३)–चित्रगृह (२.३)–निशा–गृह (२.३)
जगामजगाम (√गम् लिट् प्र.पु. एक.)
सीतांसीता (२.१)
प्रतिप्रति (अव्ययः)
दर्शनोत्सुकोदर्शन–उत्सुक (१.१)
नन (अव्ययः)
चैवच (अव्ययः)–एव (अव्ययः)
तांतद् (२.१)
पश्यतिपश्यति (√दृश् लट् प्र.पु. एक.)
चारुदर्शनाम्चारु–दर्शन (२.१)

छन्दः

वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१२३४५६७८९१०१११२
स तस्य म ध्येभव नस्य वान रो
ल तागृ हां श्चित्रगृ हान्नि शागृ हान्
ज गाम सी तांप्रति दर्श नोत्सु को
न चैव तां पश्यति चारु दर्श नाम्
जतजर