स रोषसंवर्तितताम्रलोचनः; प्रहस्तपुत्रे निहते महाबले ।
अमात्यपुत्रानतिवीर्यविक्रमा;न्समादिदेशाशु निशाचरेश्वरः ॥
स रोषसंवर्तितताम्रलोचनः; प्रहस्तपुत्रे निहते महाबले ।
अमात्यपुत्रानतिवीर्यविक्रमा;न्समादिदेशाशु निशाचरेश्वरः ॥
अन्वयः
महाबले who had great strength, प्रहस्तपुत्त्रे Prahasta's son, निहते killed, सः निशाचरेश्वरः demon king, रोषसंवर्तितताम्रलोचनः his eyes red and rolling in anger, आशु quickly, अतिवीर्यविक्रमान् highly valiant wariors, अमात्यपुत्रान् sons of ministers, समादिदेश commanded.M N Dutt
On the mighty-son of Prahasta having been slain, the lord of the night-rangers, with his reddened eyes rolling in rage, speedily commanded the of his counsellors, endowed with vast energy and prowess, (to encounter Hanumān in battle). sonsSummary
When the mighty son of Prahasta was killed, infuriated Ravana, his eyes red and rolling, commanded the highly valiant sons of ministers.इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे चतुश्चत्वारिंशस्सर्गः॥Thus ends the fortyfourth sarga of Sundarakanda of the holy Ramayana, the first epic composed by sage Valmiki.पदच्छेदः
| स | तद् (१.१) |
| रोषसंवर्तितताम्रलोचनः | रोष–संवर्तित (√सम्-वर्तय् + क्त)–ताम्र–लोचन (१.१) |
| प्रहस्तपुत्रे | प्रहस्त–पुत्र (७.१) |
| निहते | निहत (√नि-हन् + क्त, ७.१) |
| महाबले | महत्–बल (७.१) |
| अमात्यपुत्रान् | अमात्य–पुत्र (२.३) |
| अतिवीर्यविक्रमान् | अतिवीर्य–विक्रम (२.३) |
| समादिदेशाशु | समादिदेश (√समा-दिश् लिट् प्र.पु. एक.)–आशु (२.१) |
| निशाचरेश्वरः | निशाचर–ईश्वर (१.१) |
छन्दः
वंशस्थम् [१२: जतजर]छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| स | रो | ष | सं | व | र्ति | त | ता | म्र | लो | च | नः |
| प्र | ह | स्त | पु | त्रे | नि | ह | ते | म | हा | ब | ले |
| अ | मा | त्य | पु | त्रा | न | ति | वी | र्य | वि | क्र | मा |
| न्स | मा | दि | दे | शा | शु | नि | शा | च | रे | श्व | रः |
| ज | त | ज | र | ||||||||