६.१०८.१

प्रतिप्रयाते काकुत्स्थे महेन्द्रः पाकशासनः ।
अब्रवीत्परमप्रीतो राघवं प्राञ्जलिं स्थितम् ॥

अन्वयः

काकुत्स्थे Kakuthsa, Dasharatha प्रतिप्रयाते returned, पाकशासनः the tamer of demon Paka, महेन्द्रः Mahendra, परमप्रीतः very affectionately, प्राञ्जलिम् saluting with joined palms, स्थितम् stood, राघवम् Raghava, अब्रवीत् spoke

M N Dutt

Dasaratha having repaired, Mahendra greatly delighted spoke to Rāghava, stationed there with folded hands, saying.

Summary

Mahendra, the tamer of demon Paka, spoke very affectionately to Rama, who stood with joined palms before Dasharatha who had returned.

पदच्छेदः

प्रतिप्रयातेप्रतिप्रयात (√प्रतिप्र-या + क्त, ७.१)
काकुत्स्थेकाकुत्स्थ (७.१)
महेन्द्रःमहत्–इन्द्र (१.१)
पाकशासनःपाकशासन (१.१)
अब्रवीत्अब्रवीत् (√ब्रू लङ् प्र.पु. एक.)
परमप्रीतोपरम–प्रीत (√प्री + क्त, १.१)
राघवंराघव (२.१)
प्राञ्जलिंप्राञ्जलि (२.१)
स्थितम्स्थित (√स्था + क्त, २.१)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

प्र तिप्र या ते का कु त्स्थे
हे न्द्रः पा शा नः
ब्र वीत्प प्री तो
रा वं प्राञ्ज लिंस्थि तम्