६.५५.२८

प्रक्षिप्ताः कुम्भकर्णेन वक्त्रे पातालसंनिभे ।
नासा पुटाभ्यां निर्जग्मुः कर्णाभ्यां चैव वानराः ॥

अन्वयः

कुम्बकर्णेन Kumbhakarna, पातालसन्निभे the nethermost world, वक्त्रे mouth, प्रक्षिप्ताः thrust into, वानराः Vanaras, नासापुटाभ्याम् through nostrils, कर्णाभ्यांचैव and also through ears, निर्जग्मुः came out.

M N Dutt

And cast by Kumbhakarņa into his mouth resembling the nether regions the monkeys emerged from his nose and ears.

Summary

As Kumbhakarna thrust Vanaras into his mouth, the Vanaras came out through his nostrils and also through his ears.

पदच्छेदः

प्रक्षिप्ताःप्रक्षिप्त (√प्र-क्षिप् + क्त, १.३)
कुम्भकर्णेनकुम्भकर्ण (३.१)
वक्त्रेवक्त्र (७.१)
पातालसंनिभेपाताल–संनिभ (७.१)
नासापुटाभ्यांनासापुट (५.२)
निर्जग्मुःनिर्जग्मुः (√निः-गम् लिट् प्र.पु. बहु.)
कर्णाभ्यांकर्ण (५.२)
चैव (अव्ययः)–एव (अव्ययः)
वानराःवानर (१.३)

छन्दः

अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

प्र क्षि प्ताः कुम्भ र्णे
क्त्रे पा ता संनि भे
ना सापु टा भ्यां नि र्ज ग्मुः
र्णा भ्यां चै वा राः