दृष्ट्वा श्रुत्वा च संभ्रान्ता हतशेषा निशाचराः ।
राक्षस्यश्च समागम्य दीनाश्चिन्तापरिप्लुताः ॥
दृष्ट्वा श्रुत्वा च संभ्रान्ता हतशेषा निशाचराः ।
राक्षस्यश्च समागम्य दीनाश्चिन्तापरिप्लुताः ॥
अन्वयः
हतशेषाः left over, निशाचराः night rangers, दृष्टवा seeing, श्रुत्वा hearing, सम्भ्रानातः bewildered, दीनाः piteous, चिन्तापरिप्लुताः filled with agony, राक्षसीः Rakshasas, समागम्य coming together, पर्यदेवयन् moving in groups, विधवाः widowed, हतपुत्राश्च son killed, हतबान्धवाः च kin killed, राक्षस्यः protectors, सहसङ्गम्य all associates, दुःखार्ताः stricken in griefSummary
"On seeing and hearing of the others left over, the night rangers felt bewildered and piteous with agony coming together, moving in groups, those who lost husband, son, kin and protectors along with associates crying, stricken with grief."पदच्छेदः
| दृष्ट्वा | दृष्ट्वा (√दृश् + क्त्वा) |
| श्रुत्वा | श्रुत्वा (√श्रु + क्त्वा) |
| च | च (अव्ययः) |
| संभ्रान्ता | संभ्रान्त (√सम्-भ्रम् + क्त, १.३) |
| हतशेषा | हत (√हन् + क्त)–शेष (१.३) |
| निशाचराः | निशाचर (१.३) |
| राक्षस्यश्च | राक्षसी (१.३)–च (अव्ययः) |
| समागम्य | समागम्य (√समा-गम् + ल्यप्) |
| दीनाश्चिन्तापरिप्लुताः | दीन (१.३)–चिन्ता–परिप्लुत (√परि-प्लु + क्त, १.३) |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| दृ | ष्ट्वा | श्रु | त्वा | च | सं | भ्रा | न्ता |
| ह | त | शे | षा | नि | शा | च | राः |
| रा | क्ष | स्य | श्च | स | मा | ग | म्य |
| दी | ना | श्चि | न्ता | प | रि | प्लु | ताः |